شیشه های دوجداره به دلیل عایق بندی مناسب، کاهش اتلاف انرژی و جلوگیری از ورود صدا، یکی از پرکاربردترین انواع شیشه در ساختمان های مسکونی و اداری هستند. با این حال بسیاری از افراد در فصل های سرد سال یا در محیط های مرطوب با مشکل بخار گرفتن شیشه دوجداره مواجه می شوند. این موضوع علاوه بر کاهش دید و زیبایی پنجره، در برخی موارد می تواند نشانه وجود ایراد در ساختار یا نصب پنجره باشد.
بخار گرفتن شیشه دوجداره همیشه به معنای خرابی پنجره نیست. محل تشکیل بخار نقش مهمی در تشخیص علت اصلی دارد. گاهی بخار روی سطح داخلی شیشه ایجاد می شود، گاهی روی سطح بیرونی و در برخی موارد نیز بین دو لایه شیشه مشاهده می شود که هر کدام علت و راهکار متفاوتی دارند. آشنایی با دلایل ایجاد بخار و روش های برطرف کردن آن می تواند از بروز مشکلات جدی تر و هزینه های اضافی جلوگیری کند.
انواع بخار شیشه دوجداره
1- تشکیل بخار بین دو لایه شیشه دوجداره
یکی از رایج ترین و در عین حال جدی ترین مشکلات در پنجره های دوجداره، تشکیل بخار در فضای میان دو شیشه است. در ساختار این پنجره ها فضای بین دو لایه شیشه معمولا با گاز آرگون پر می شود. این گاز نقش مهمی در افزایش عایق حرارتی و جلوگیری از انتقال دما دارد.
در صورتی که به هر دلیلی آب بندی پنجره آسیب ببیند و گاز آرگون تخلیه شود، هوا و رطوبت به فضای بین دو شیشه نفوذ می کنند. در نتیجه بخار و قطرات آب در این قسمت تشکیل شده و ظاهر پنجره را کدر می کنند. این مشکل معمولا با پاک کردن سطح شیشه برطرف نمی شود زیرا بخار در داخل فضای بسته قرار گرفته است.
عوامل مختلفی می توانند باعث ایجاد این مشکل شوند. فرسودگی پنجره و گذشت بیش از 10 سال از عمر آن، کیفیت پایین شیشه یا یراق آلات، استفاده نکردن از چسب بوتیل در فرآیند تولید، نصب غیر اصولی، لب پر شدن شیشه هنگام نصب و خرابی درزگیرها از مهم ترین دلایل بخار گرفتن بین دو لایه شیشه هستند. همچنین باز و بسته شدن مداوم پنجره در طول سال ها می تواند به تدریج باعث تضعیف آب بندی آن شود.
برای رفع این مشکل ابتدا باید وضعیت آب بندی پنجره بررسی شود. در برخی موارد استفاده از محلول های مه خشک کن می تواند تا حدی بخار و قطرات آب را کاهش دهد، اما این راهکار معمولا موقتی است. بهترین روش برای رفع دائمی بخار بین دو شیشه، تعویض شیشه دوجداره یا بازسازی کامل واحد شیشه ای توسط افراد متخصص است.
2- تشکیل بخار روی سطوح بیرونی شیشه دوجداره
بخار گرفتن سطح بیرونی شیشه دوجداره معمولا نشانه خرابی پنجره نیست و حتی می تواند نشان دهنده عملکرد صحیح آن باشد. این اتفاق بیشتر در فصل زمستان، ساعات ابتدایی صبح یا روزهایی که رطوبت هوا بالا است مشاهده می شود.
زمانی که هوای بیرون بسیار سرد باشد و سطح خارجی شیشه نیز به دلیل عایق بندی مناسب خنک بماند، رطوبت موجود در هوا روی سطح بیرونی شیشه متراکم شده و به شکل بخار یا قطرات آب ظاهر می شود. در واقع پنجره دوجداره با کیفیت اجازه نمی دهد گرمای داخل ساختمان به راحتی به بیرون منتقل شود و همین موضوع باعث سرد ماندن سطح خارجی شیشه می گردد.
در اغلب موارد این نوع بخار کاملا طبیعی است و نیازی به تعمیر یا تعویض پنجره وجود ندارد. با افزایش دمای محیط یا تابش نور خورشید، بخار به تدریج از بین می رود. تنها در شرایطی که این وضعیت به صورت غیرعادی و مداوم ادامه داشته باشد، بهتر است کیفیت نصب و عایق بندی پنجره بررسی شود.
3- تشکیل بخار روی سطوح داخلی شیشه دوجداره
بخار گرفتن سطح داخلی شیشه یکی از مشکلات رایج در منازل، ادارات و محیط های مرطوب است. این نوع بخار زمانی ایجاد می شود که هوای داخل ساختمان دارای رطوبت زیاد باشد و با سطح سرد شیشه تماس پیدا کند.
فعالیت هایی مانند آشپزی، استحمام، خشک کردن لباس در فضای داخلی، استفاده از دستگاه های بخور و حتی حضور تعداد زیاد افراد در یک محیط بسته می توانند میزان رطوبت هوا را افزایش دهند. هنگامی که این رطوبت با سطح سرد شیشه برخورد می کند، به قطرات آب تبدیل شده و بخار روی شیشه شکل می گیرد.
اختلاف زیاد دمای داخل و خارج ساختمان نیز از عوامل موثر در ایجاد این مشکل است. هرچه هوای داخل گرم تر و هوای بیرون سردتر باشد، احتمال تشکیل بخار روی سطح داخلی شیشه افزایش پیدا می کند. این موضوع در فصل زمستان بیشتر مشاهده می شود.
برای رفع بخار داخلی شیشه لازم است میزان رطوبت محیط کنترل شود. استفاده از دستگاه رطوبت گیر، بهبود تهویه ساختمان، باز کردن دوره ای پنجره ها برای گردش هوا و استفاده از هواکش در آشپزخانه و سرویس های بهداشتی می تواند تاثیر زیادی در کاهش بخار داشته باشد. همچنین استفاده از سیستم های تصفیه هوا و حفظ دمای متعادل در محیط به جلوگیری از تشکیل بخار کمک می کند.
در مکان هایی مانند حمام و سرویس بهداشتی که میزان رطوبت بسیار بالاست، استفاده از تهویه مناسب و برخی پوشش های ضد بخار می تواند از ایجاد بخار روی شیشه جلوگیری کند.
چگونه از بخار گرفتن شیشه دوجداره جلوگیری کنیم؟
جلوگیری از بخار گرفتن شیشه دوجداره تا حد زیادی به کنترل رطوبت محیط و حفظ سلامت پنجره بستگی دارد. بررسی دوره ای درزگیرها و آب بندی پنجره، استفاده از شیشه های دوجداره با کیفیت، نصب اصولی پنجره و جلوگیری از آسیب دیدن قاب و شیشه از مهم ترین اقداماتی هستند که می توانند احتمال ایجاد بخار را کاهش دهند.
همچنین توصیه می شود در فصول سرد سال، تهویه مناسبی در ساختمان برقرار باشد تا رطوبت اضافی در محیط جمع نشود. استفاده از هواکش در فضاهای مرطوب، تنظیم دمای داخل ساختمان و جلوگیری از اختلاف شدید دمایی نیز نقش مهمی در جلوگیری از بخار گرفتن شیشه ها دارند.
در صورتی که بخار بین دو لایه شیشه مشاهده شود، بهتر است در اسرع وقت برای بررسی و تعمیر پنجره اقدام کنید؛ زیرا این مشکل معمولا به دلیل خرابی آب بندی ایجاد شده و در صورت بی توجهی می تواند باعث کاهش عملکرد عایق حرارتی پنجره شود.
سوالات متداول درباره بخار شیشه دوجداره
آیا بخار گرفتن شیشه دوجداره نشانه خرابی پنجره است؟
خیر. محل تشکیل بخار اهمیت زیادی دارد. اگر بخار روی سطح داخلی یا بیرونی شیشه ایجاد شود معمولا به دلیل شرایط دمایی و رطوبتی محیط است. اما اگر بخار بین دو لایه شیشه دیده شود، اغلب نشانه خرابی آب بندی و خروج گاز آرگون از فضای بین شیشه ها است.
چرا بین دو لایه شیشه دوجداره بخار ایجاد می شود؟
این مشکل معمولا به دلیل از بین رفتن عایق بندی شیشه، فرسودگی درزگیرها، نصب غیر اصولی یا آسیب دیدن لبه های شیشه رخ می دهد. در این شرایط رطوبت به فضای بین دو شیشه نفوذ کرده و باعث تشکیل بخار می شود.
آیا بخار روی سطح بیرونی شیشه دوجداره طبیعی است؟
بله. بخار روی سطح بیرونی شیشه در صبح های سرد یا فصل زمستان کاملا طبیعی است و حتی نشان می دهد پنجره عملکرد عایق بندی مناسبی دارد و گرمای داخل ساختمان را حفظ می کند.
چگونه می توان بخار روی سطح داخلی شیشه را از بین برد؟
کاهش رطوبت محیط، استفاده از هواکش، بهبود تهویه ساختمان، استفاده از دستگاه رطوبت گیر و ایجاد گردش هوای مناسب از موثرترین روش ها برای رفع بخار روی سطح داخلی شیشه هستند.
آیا بخار بین دو شیشه دوجداره قابل تعمیر است؟
در برخی موارد می توان با روش های تخصصی یا استفاده از محلول های مخصوص میزان بخار را کاهش داد، اما راهکار اصولی و دائمی معمولا تعویض شیشه دوجداره یا بازسازی کامل یونیت شیشه است.
عمر مفید شیشه دوجداره چقدر است؟
عمر مفید شیشه های دوجداره با کیفیت معمولا بین 10 تا 20 سال است. البته کیفیت ساخت، نحوه نصب و شرایط آب و هوایی می توانند بر طول عمر آن تاثیر مستقیم داشته باشند.
آیا رطوبت زیاد داخل خانه باعث بخار گرفتن شیشه دوجداره می شود؟
بله. فعالیت هایی مانند آشپزی، استحمام، خشک کردن لباس در محیط داخلی و تهویه نامناسب باعث افزایش رطوبت هوا شده و احتمال تشکیل بخار روی سطح داخلی شیشه را افزایش می دهند.
چه زمانی باید شیشه دوجداره را تعویض کنیم؟
اگر بخار به صورت دائمی بین دو لایه شیشه باقی مانده باشد، قطرات آب در فضای بین شیشه ها تشکیل شود یا عملکرد عایق حرارتی پنجره کاهش پیدا کند، زمان تعویض شیشه دوجداره فرا رسیده است.
